ENVIRONMENTAL PROTECTION, CONSERVATION, AND SUSTAINABLE DEVELOPMENT

OPENING CEREMONIES 3RD NATIONAL COCOWEEK FESTIVAL, SM Mega Trade Hall, Mandaluyong City, August 26, 2004

MAGANDANG TANGHALI BAYAN!

AKO PO AY MALUGOD NA BUMABATI SA PAMUNUAN NG MGA KOMPANYANG GUMAGAMIT NG NIYOG SA KANILANG MGA PRODUKTO NA SA PAGKAKATAONG ITO AY NAGSAMA-SAMA UPANG ITAGUYOD AND 3RD NATIONAL COCONUT FESTIVAL KAUGNAY NG PAGDIRIWANG NG NATIONAL COCONUT WEEK.

HIGIT SA LAHAT, BINABATI KO ANG ATING KALIHIM SA PAGSASAKA, KAGALANG-GALANG ARTUR YAP, ANG PANGASIWAAN NG NIYOG SA PILIPINAS O ANG PHILIPPINE COCONUT AUTHORITY O PCA SA PAMUMUNO NI DANILO CORONACION, SA KANILANG PANGUNGUNA SA PAGPAPALAGANAP NG MGA KAALAMAN HINGGIL SA KAHALAGAHAN NG NIYOG SA ATING BUHAY.

ANG PUSO KO AY MALAPIT DIN SA MGA KABABAYAN NATING MAGSASAKA, TULAD NG ATING MGA MAGSASAKA NG NIYOG. AKO PO AY NAULILA SA AMA SA MURANG GULANG. AT AKO PO AY NAMULAT AT LUMAKI SA ISANG BUHAY NG KAHIRAPAN. NGUNIT SA KABILA NITO, AKO AY LUBOS NA NAGSUMIKAP AT, SA AWA NG DIYOS AT SA TULONG NG NIYOG, AKO AY NAKAPAGTAPOS NG PAG-AARAL.

TANDANG-TANDA KO PA ANG AKING KABATAAN NOONG AKO AY NAG-AALAGA NG MGA BABOY NA SIYANG IPINAGBIBILI NG AMING INA PARA MAY PANGTUSTOS SA AMING PAG-AARAL. KADALASAN, KINUDKOD NA BUNGA NG NIYOG ANG IPINAKAKAIN NAMIN SA MGA BABOY UPANG MAKATIPID SA FEEDS. SIGURO KUNG HINDI DAHIL DOON, KUNG HINDI DAHIL SA NIYOG, ANG INYONG LINGKOD AY WALA NGAYON SA INYONG HARAPAN.

ANG PAGDARAOS NG FESTIVAL TULAD NITO AY ISANG MAGANDANG PARAAN UPANG IPAKITA AT PATUNAYAN ANG KAHALAGAHAN NG NIYOG SA ATING PANG-ARAW-ARAW NA BUHAY AT, MAGING SA ATING PAMBANSANG KABUHAYAN.

ATING MATUTUNGHAYAN SA ISANG FESTIVAL TULAD NITO ANG SAMU’T SARING PRODUKTONG GAWA MULA SA IBA’T IBANG BAHAGI NG PUNONG NIYOG. KAYA NAMAN KARAPAT DAPAT LAMANG NA TAWAGIN NATIN ANG PUNONG NIYOG BILANG PUNO NG BUHAY. MAAARING HINDI NATIN NAPAPANSIN SUBALIT ANG NIYOG AY TALAGANG BAHAGI NG ATING PANG-ARAW-ARAW NA BUHAY… MULA SA PAGGISING SA UMAGA HANGGANG SA ATING PAGTULOG SA GABI.

PAGKAGISING SA UMAGA, TAYO’Y NAGSISIPILYO. TAYO RIN AY NALILIGO GAMIT ANG SABON AT SHAMPOO. AT PAGKATAPOS NAMAN, ANG IBA SA ATIN AY NAGMA-MAKE-UP O NAG-LO-LOTION. LAHAT NG ITO AY MAY SANGKAP MULA SA PUNONG NIYOG. SA ATING ALMUSAL, TANGHALIAN, MERIENDA AT HAPUNAN, MARAHIL AY KUMAKAIN TAYO NG PAGKAING MAY SANGKAP MULA SA PUNONG NIYOG O DI KAYA’Y NILUTO GAMIT ANG NIYOG BILANG PANG-GATONG. HANGGANG PAGTULOG, MARAHIL AY GUMAGAMIT TAYO NG KUTSON NA GUMAGAMIT NG BUNOT NG NIYOG. KAYA NAMAN HINDI NAKAPAGTATAKANG NAGING KAWIKAAN ANG: “NAME IT, THE COCONUT HAS IT.”

TUNAY NGANG NAPAKAPALAD NG PILIPINAS SA PAGKAKAROON NG NIYOG BILANG PANGUNAHING PRODUKTO SA MAY ANIMNAPU’T WALONG (68) LALAWIGAN. ANG DULOT NITONG KABUHAYAN SA HALOS ISANG-KATLONG (1/3) BAHAGI NG POPULASYON AY TALAGANG HINDI MATATAWARAN.

ANG KITANG NAGMUMULA SA PAGLULUWAS NG MGA PRODUKTONG NIYOG NA NAGKAKAHALAGA NG HUMIGIT KUMULANG WALONG DAANG MILYONG DOLYAR ($800) BAWAT TAON AY NAGSISILBING ISANG MATAYOG NA HALIGI NG ATING EKONOMIYA. ANG KITANG ITO AY NAGMUMULA SA MAY APATNAPU’T PITONG (47) IBA’T IBANG PRODUKTO NA INILULUWAS SA MAY ANIMNAPUNG (60) BANSA – MGA PRODUKTONG TRADISYONAL AT MAKABAGO AT MGA SANGKAP SA PAGKAIN AT KAGAMITAN.

PATULOY PANG NADARAGDAGAN ANG MGA PRODUKTONG ATING INILULUWAS SA PANDAIGDIGANG PAMILIHAN. ANG DALAWA SA MGA ITO NA NAG-AAMBAG NG DAGDAG NA KITA PARA SA BANSA AY ANG “GEOTEXTILE” MULA SA HIBLA NG NIYOG AT ANG NAPAKAPOPULAR NA “VIRGIN COCONUT OIL.”

PAGDATING SA LANGIS, NANDIYAN ANG “COCO-BIODIESEL” NA MATAGAL NA GINUGULAN NG PANAHON, PAG-AARAL AT PANANALIKSIK NG PCA BILANG ALTERNATIVE FUEL. NAPATUNAYAN NA ANG PAGGAMIT NITO AY HINDI LAMANG MATIPID, BAGKUS AY MAKABABAWAS PA SA POLUSYON NG ATING HANGIN.

KASALUKUYANG IPINATUTUPAD ANG MEMORANDUM CIRCULAR NO. 55 NA NILAGDAAN NI PANGULONG GLORIA MACAPAGAL ARROYO NA NAG-UUTOS SA BAWAT AHENSIYA NG PAMAHALAAN NG PAGGAMIT NG DIESEL FUEL NA MAY SANGKAP NA ISANG PORSIYENTO (1%) NG COCO-BIODIESEL.

ANG PCA ANG NANGUNGUNA SA PAGPAPALAGANAP NG GAMIT NG COCO-BIODIESEL SAPAGKA’T SA KASALUKUYAN, ANG MGA SASAKYANG ITO AY TUMATAKBO GAMIT ANG COCO-BIODIESEL. ANG PAGGAMIT NG ISANG PORSIYENTO (1%) NITO SA MAKINA NG SASAKYAN AY MAKAPAGBUBUKAS NG BAGONG INDUSTRIYA SA BANSA AT ITO AY MANGANGAHULUGAN NG MARAMING TRABAHO. ISA RIN ITONG PRODUKTONG MAAARING ILUWAS SA PANDAIGDIGANG PAMILIHAN AT HIGIT SA LAHAT AY MAKAPAGDUDULOT NG PAKINABANG SA TATLO’T KALAHATING (3.5) MILYONG MAGSASAKA NG NIYOG.

KAYA BATID KO NA NILALAYON NG PCA NA MANATILI ANG PILIPINAS BILANG PANGUNAHING TAGAPAGTUSTOS NG MGA PRODUKTONG NIYOG . AKMA ANG KANILANG NAPILING TEMA PARA SA FESTIVAL NA ITO- “ENTREPRENEURIAL HORIZON OF THE COCONUT INDUSTRY: SUSTAINING THE NATION’S HEALTH, ENVIRONMENT AND ECONOMY.” NAPAG-ALAMAN KO NA MARAMI NANG PROGRAMA ANG PCA NA MAG-AANGAT SA KABUHAYAN NG MGA MAGSASAKA.

ILAN SA MGA PROGRAMANG ITO AY ANG “COCONUT FARMERS FOOD ACCESS PROGRAM” (CFFAP) NA NAKAPAGBIGAY NA NG HIGIT SA APAT NA DAAN AT LIMAMPUNG MILYON (P450 M +) NA SIYANG PANUSTOS SA MAY TATLONG LIBO ISANG DAAN AT PITUMPO’T APAT (3,147) NA TINDAHANG NAGBIBILI NG MGA PRODUKTO SA MAS MABABANG PRESYO. ITO AY NAKATUTULONG SA MAHIGIT DALAWANG DAAN AT TATLUMPU’T ISANG LIBONG (231,000+) PAMILYA.

MERON DIN TAYONG “UPGRADED INSURANCE” NA NAGBIBIGAY NG MULA LIMA HANGGANG SAMPUNG LIBONG PISONG INSURANCE NA NAIPAMAHAGI NA SA MAHIGIT ANIM NA DAAN AT WALUMPU’T APAT NA LIBONG (684,000) MAGSASAKA NG NIYOG. DAGDAG PA RITO ANG PROGRAMANG “MICROFINANCE AND CREDIT” NA KUNG SAAN NGAYONG TAONG ITO, ANG UNITED COCONUT PLANTERS BANK - COCONUT INDUSTRY INVESTMENT FUND (UCPB-CIIF) AY NAKAPAGBIGAY NA NG MAHIGIT ANIMNAPU’T LIMANG MILYON AT WALONG DAANG LIBONG PISO (P 65.800 M +) SA MAHIGIT LABINGLIMANG LIBONG (15,000 +) MAGSASAKA.

ISAMA NATIN ANG PROGRAMANG “DIRECT COPRA MARKETING” NA MAPAPAKINABANGAN NG MGA KOOPERATIBA NG MAGSASAKA. SA KASALUKUYAN, ANG PCA AY NAKAPAGTAYO NA NG LIMAMPUNG (50) KOOPERATIBA NG MAGSASAKANG NAGBIBILI NG NIYOG. KABILANG DITO ANG KULANG-KULANG DALAWAMPUNG LIBONG (20,000) MAGSASAKA MULA SA MGA LALAWIGAN NG QUEZON, ALBAY, BOHOL, LEYTE, DAVAO ORIENTAL, SURIGAO DEL SUR, LANAO DEL NORTE, DAVAO CITY, DAVAO NORTE, COMPOSTELA VALLEY AT MAGUINDANAO.

TALAGANG PINAHANGA AKO NG PCA DAHIL SA IBA PANG PROGRAMA NITO NA NAGLALAYONG MAGBIGAY NG KARAGDAGANG BENIPISYO AT PALAKASIN PA ANG ATING MGA MAGSASAKA NG NIYOG, KATULAD NG “MATUTUPAD PROGRAM-MAGNINIYOG TUNGO SA TUNAY NA PAG-UNLAD,” “NAIIBA PROGRAM- NIYOG, ABONO, PAG-IWI AT IBA PA,” AT “BUKO PROGRAM- BUKLOD-UNLAD PROGRAM: A MICRO-FINANCE FACILITY.”

ANG “MATUTUPAD PROGRAM” AY NAGLALAYONG MAPATAAS NG DALAWAMPUNG (20) PORSIYENTO ANG KITA NG ATING MGA MAGSASAKA SA LOOB NG LIMANG TAON.

ANG “NAIIBA PROGRAM” NAMAN AY NAGBIBIGAY NG TULONG UPANG DIREKTANG MAKAPAGBILI NG NIYOG ANG MGA MAGSASAKA SA MGA OIL MILLS. ITO AY MAGPAPALIIT SA HALAGA NG KANILANG GASTOS SA KALAKALAN.

SAMANTALANG SA ILALIM NG “BUKO PROGRAM,” MAY MICRO-FINANCE FACILITY NA NAGLALAYONG PALAKIHIN ANG KITA NG MGA MAGSASAKA SA PAMAMAGITAN NG PAGPAPATATAG NG MGA KABABAIHAN SA PARAAN NG PAGBIBIGAY NG PAUTANG SA MGA ASAWA AT ANAK NG MGA MAGSASAKA NG NIYOG.

ILALAPIT KO SA ATING MAHAL NA PANGULO NA SA ORAS NA MATAPOS ANG USAPING LEGAL TUNGKOL SA “COCO LEVY FUNDS” AY IGUGUGOL ANG ANO MANG MAKUKUHA NG PAMAHALAAN DITO PARA SA KAPAKANAN NG MGA MAGSASAKA NG NIYOG.

PATULOY PO NATING ITAGUYOD ANG INDUSTRIYA NG NIYOG AT NAWA’Y ANG COCONUT FESTIVAL AY MAGING ISANG INSPIRASYON PARA SA MGA MALIKHAIN UPANG TUMUKLAS PA NG MARAMING PRODUKTONG MAAARING GAWIN MULA SA IBA’T IBANG BAHAGI NG NIYOG. ITO RIN SANA ANG MAGING DAAN UPANG MAMULAT ANG MGA TAONG WALANG HABAS NA PUMUPUTOL NG PUNONG NIYOG SA KATOTOHANAN NA HINDI ITO DAPAT PUTULIN BAGKUS AY DAPAT ARUGAIN AT PAGYAMANIN.

MARAMING SALAMAT PO AT MABUHAY ANG MAGSASAKA NG NIYOG AT ANG INDUSTRIYA NG NIYOG!

home   |   Speeches main page   |